Tam Kapalı Ameliyat Nedir? Full Endoskopik Omurga Cerrahisi Rehberi
“Tüm ameliyat kapalı mı yapılıyor?”, “Tam kapalı ameliyat ile mikrocerrahi aynı şey mi?” ve “Endoskopik ameliyatta hiç kesi olmuyor mu?” hastaların en sık sorduğu sorular arasındadır.
Halk arasında kullanılan tam kapalı ameliyat ifadesi, omurga cerrahisinde çoğunlukla full endoskopik cerrahi yöntemleri tanımlamak için kullanılır. Bu yöntemde cerrah, küçük bir giriş alanından yerleştirilen kameralı sistem aracılığıyla ameliyat bölgesini görüntüler ve gerekli müdahaleyi gerçekleştirir.
Ancak “tam kapalı” ifadesi, ameliyatın kesiksiz veya risksiz olduğu anlamına gelmez.
Full Endoskopik Tam Kapalı Ameliyat Nedir?
Full endoskopik omurga cerrahisi; omurgadaki sinir, disk ve kemik yapılarına endoskop adı verilen ince kameralı bir sistemle ulaşılmasını sağlayan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir.
Endoskopun içerisinde görüntü sağlayan kamera, ışık sistemi ve cerrahi aletlerin ilerletilebildiği çalışma kanalı bulunur. Cerrah, ameliyat alanını doğrudan çıplak gözle değil, ekrana aktarılan büyütülmüş görüntü üzerinden takip eder.
Bu yöntem bel, boyun ve bazı durumlarda sırt omurgasındaki hastalıkların tedavisinde kullanılabilir. Günümüzde en sık bel fıtığı, boyun fıtığı ve seçilmiş omurilik kanal darlığı vakalarında tercih edilmektedir.
Tam Kapalı Ameliyatta Hiç Kesi Yapılmaz mı?
Hayır. Tam kapalı ameliyatta da endoskopun ve cerrahi aletlerin vücuda girebilmesi için küçük bir cerrahi giriş alanı oluşturulur.
“Tam kapalı” ifadesi, geleneksel açık ameliyatlara göre daha küçük bir giriş kullanıldığını anlatır. Kesinin büyüklüğü uygulanacak yönteme, kullanılan sisteme ve hastanın anatomisine göre değişebilir.
Bu nedenle “iğne deliğinden ameliyat”, “hiç kesi yok” veya “sıfır risk” gibi ifadeler tıbbi açıdan doğru değildir.
Tam Kapalı Ameliyat Nasıl Yapılır?
Full endoskopik ameliyatın uygulanma şekli hastalığın bulunduğu bölgeye göre değişir. Bel fıtığında transforaminal veya interlaminar yaklaşım; boyun cerrahisinde ise önden ya da arkadan endoskopik yaklaşım kullanılabilir.
Genel işlem sırası şöyledir:
- Hastanın MR ve gerektiğinde tomografi görüntüleri incelenir.
- Ameliyat edilecek omurga seviyesi belirlenir.
- Küçük bir cerrahi giriş alanı oluşturulur.
- Endoskop ve çalışma kanülü hedef bölgeye ilerletilir.
- Sinir, disk ve kemik yapılar kamera yardımıyla görüntülenir.
- Sinire baskı yapan fıtık veya kemik dokusu çıkarılır.
- Baskının ortadan kalktığı kontrol edilir.
- Endoskop çıkarılarak giriş alanı kapatılır.
Tam kapalı ameliyatlarda da steril ameliyathane koşulları, anestezi uygulaması ve ameliyat sonrası takip gerekir.
Tam Kapalı Ameliyat Hangi Hastalıklarda Uygulanabilir?
Endoskopik omurga cerrahisi özellikle şu hastalıklarda değerlendirilebilir:
Bel fıtığı
Bel omurları arasındaki disk dokusunun sinir köküne baskı yapması sonucunda oluşan bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve güç kaybı tedavi edilebilir.
Boyun fıtığı
Boyun diskinden kaynaklanan ve kola yayılan ağrıya neden olan sinir kökü baskılarında uygulanabilir.
Omurilik kanal darlığı
Sinirlerin geçtiği omurilik kanalının daraldığı bazı hastalarda endoskopik dekompresyon yapılabilir. Ancak ileri darlık, omurga kayması veya dengesizlik bulunan hastalarda ek cerrahi işlemler gerekebilir.
Tekrarlayan fıtık
Daha önce ameliyat edilmiş bazı hastalarda aynı seviyede tekrar oluşan fıtığa endoskopik yöntemle müdahale edilebilir. Tekrarlayan ameliyatlarda yara dokusu ve omurganın stabilitesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bazı sinir sıkışmaları
Sinirin omurgadan çıktığı foramen adı verilen kanalın daraldığı seçilmiş vakalarda endoskopik genişletme işlemi uygulanabilir.
Endoskopik ameliyatın kullanım alanları gelişmekle birlikte her omurga hastalığı tam kapalı yöntemle tedavi edilemez.
Eyüp Baykara
Op. Dr. Eyüp Baykara, full endoskopik omurga cerrahisinde Türkiye’nin önde gelen uzmanlarından biridir. İstanbul doğumlu olan Dr. Baykara, tıp eğitimini Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesinde tamamlamış, ardından uzmanlık eğitimini Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalında almıştır.
Tıp kariyeri boyunca omurga cerrahisi alanındaki yenilikleri ve teknolojik gelişmeleri yakından takip eden Dr. Baykara, özellikle tam kapalı endoskopik cerrahi teknikler konusunda derinlemesine uzmanlaşmıştır. Günümüzde, minimal invaziv cerrahi yöntemler kullanarak hastalarına konforlu ve hızlı bir iyileşme süreci sunmaktadır.
